Η ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΣΗΜΕΡΑ



Γεωγραφία είναι η επιστήμη που, κατά κύριο λόγο, πραγματεύεται την ανάλυση και ερμηνεία της σχέσης της κοινωνίας με το χώρο, τη σχέση του ανθρώπου με το φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον. Συνδέει ουσιαστικά το ανθρωπογενές με το φυσικό περιβάλλον, αναπτύσσει και ενδυναμώνει τη χωρική σκέψη και διαμορφώνει το χώρο μέσα στον οποίο εξελίσσονται οι κοινωνίες, επηρεάζοντας τον τρόπο ζωής των ανθρώπων.

Ως κλασική επιστήμη που γεννήθηκε στην Ελλάδα χιλιάδες χρόνια πριν, και αναβιώνει, ως σύγχρονη επιστήμη, τα τελευταία 30 χρόνια εξετάζει ζητήματα κοινωνικής οργάνωσης, ανάπτυξης υπαίθρου, προστασίας, διαχείρισης και σχεδιασμού τοπίου, αναγνώρισης και διαχείρισης Καρστικών περιοχών και γεωτόπων, βιώσιμης τουριστικής ανάπτυξης, διαχείρισης φυσικών και πολιτισμικών πόρων, διαχείρισης ακτών, διαχείρισης πυρκαγιών και περιβαλλοντικών κινδύνων, γεωμορφολογίας, χωροταξίας, αστικοποίησης, κατοικίας, μετανάστευσης, γεωπολιτικής, κ.α. με έμφαση στις χωρικές τους διαστάσεις, αξιοποιώντας εργαλεία όπως η τηλεπισκόπηση, η χαρτογραφία, η χωρική στατιστική και πλείστες εφαρμογές Γεωπληροφορικής.

Οι κρίσεις των τελευταίων ετών (χρηματοπιστωτική ύφεση, μεταναστευτική κρίση, φυσικές καταστροφές κ.ο.κ), η ολοένα και αναγκαιότερη επαφή Πολιτείας-Πολίτη σε πολλά επίπεδα μέσω ψηφιακών και άλλων εφαρμογών, οι ταυτότητες τόπων και τοπίων, εύλογα απασχολούν τις τοπικές κοινωνίες, τόσο σε επίπεδο διαχείρισης όσο και σε επίπεδο σχεδιασμού.

Το βασικό αντικείμενο ενός Γεωγράφου είναι η σφαιρική ανάλυση και αποτίμηση των σχέσεων και αλληλεπιδράσεων των διαφόρων φυσικών και ανθρωπογενών φαινόμενων, παραγόντων και δεδομένων σε σχέση με το χώρο, με γνώμονα την αειφόρο ανάπτυξη (πολιτισμός-κοινωνία-οικονομία-περιβάλλον). Η κατάρτιση των Γεωγράφων περιλαμβάνει μια ποικιλία κατευθύνσεων/ τομέων: φυσικών και κοινωνικών επιστημών, ανάπτυξης και σχεδιασμού του χώρου και Γεωπληροφορικής.

Συνεπώς οι επιστήμονες Γεωγράφοι μπορούν να συνεισφέρουν αποτελεσματικά στη σύνθεση των αποτελεσμάτων διαφόρων ερευνών: γεωλογικών, υδρολογικών, περιβαλλοντικών, κοινωνιολογικών, ανθρωπολογικών, ιστορικών, εθνογραφικών, χωροταξικών, πολιτικών, τουριστικών, γεωπολιτικών, κ.α., με σύγχρονα και καινοτόμα εργαλεία και μεθόδους, έχοντας ως βασικό στόχο την εφαρμοσμένη και ορθολογική διαχείριση του χώρου. Αυτή η διαχείριση σύνθετων ζητημάτων αποτελεί πάγια και επιτακτική σύγχρονη ανάγκη.

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑ & ΤΜΗΜΑΤΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ

Στην Ελλάδα υφίστανται δύο Τμήματα Γεωγραφίας. Πρώτο, χρονικά ιδρύθηκε το Τμήμα του Πανεπιστημίου Αιγαίου, στη Μυτιλήνη το 1994. Ακολούθως, ιδρύθηκε το αντίστοιχο Τμήμα του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου στην Αθήνα, το 2000.

Σε προπτυχιακό επίπεδο, τα δύο Τμήματα επεκτείνονται θεματικά σε όλο το ευρύ φάσμα της Γεωγραφίας, ενώ έχουν αναπτύξει μεγάλο αριθμό εξειδικευμένων Μεταπτυχιακών Προγραμμάτων Σπουδών.

aegean_logo.gif__200x200_q75_background-#fff_subsampling-2

Τμήμα Γεωγραφίας Πανεπιστημίου Αιγαίου / Μυτιλήνη

Π.Μ.Σ.:
  1. Γεωγραφία και Εφαρμοσμένη Γεωπληροφορική (Ίδρυση: 2005)
  2. Ανθρωπογεωγραφία, Ανάπτυξη και Σχεδιασμός του Χώρου (Ίδρυση: 2004)
  3. Φυσικοί Κίνδυνοι και Αντιμετώπιση Καταστροφών (Ίδρυση: 2018, Συνεργασία)
  4. Στρατηγική Διοίκηση Τουριστικών Προορισμών και Επιχειρήσεων Φιλοξενίας (Συμμετοχή)
  5. Παλαιοντολογία – Γεωβιολογία (Συμμετοχή)
hua1

Τμήμα Γεωγραφίας Χαροκοπείου Πανεπιστημίου / Αθήνα

Π.Μ.Σ.:
  1. Εφαρμοσμένη Γεωγραφία και Διαχείριση του Χώρου (Ίδρυση: 2005)
    Κατεύθυνση:
    1. Διαχείριση Φυσικών και Ανθρωπογενών Κινδύνων και Καταστροφών
    2. Χωρικές Πολιτικές και Ανάπτυξη στην Ευρώπη
    3. Γεωπληροφορική

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΓΕΩΓΡΑΦΩΝ

Τα επαγγελματικά δικαιώματα του Γεωγράφου ορίζονται σαφώς από το με αριθμό 147/2002 Προεδρικό Διάταγμα (ΦΕΚ:124/Α/2002). Σύμφωνα με το Άρθρο 1, ο Πτυχιούχος Γεωγράφος μπορεί να ασχοληθεί με ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων, που ενδεικτικά περιλαμβάνει τη χωρική ανάλυση και την οργάνωση του χώρου, τη διαμόρφωση χωροταξικών, αναπτυξιακών και κοινωνικών πολιτικών και προγραμμάτων, την ολοκληρωμένη διαχείριση πληροφοριών μέσω Εφαρμογών Γεωπληροφορικής, την εκπόνηση μελετών, τη διαχείριση μεταναστευτικών προβλημάτων και ζητημάτων γεωπολιτικής καθώς και την παραγωγή χαρτών.

Ειδικότερα, οι Γεωγράφοι συμμετέχουν στις Προκηρύξεις Α.Σ.Ε.Π. και εντάσσονται, σύμφωνα με το νέο προσοντολόγιο Π.Δ. 85/2022, στις κάτωθι ειδικότητες:

} Π.Ε. Γεωγραφίας - Πτυχίο ή δίπλωμα Ανθρωπογεωγραφίας ή Γεωγραφίας Α.Ε.Ι. της ημεδαπής ή ακαδημαϊκά σοδύναμος ή ισότιμος τίτλος αντίστοιχης ειδικότητας σχολών της αλλοδαπής.

} Π.Ε. Περιβάλλοντος - α) Πτυχίο ή δίπλωμα Περιβάλλοντος ή Μηχανικού Περιβάλλοντος ή Βιολογίας ή Βιολογικών, Εφαρμογών και Τεχνολογιών ή Βιοχημείας ή Βιοχημείας και Βιοτεχνολογίας ή Ιατρικής, Βιοχημείας ή Γεωγραφίας ή Περιβαλλοντικής Χαρτογραφίας κ.α.

Επιπλέον, οι πτυχιούχοι Γεωγράφοι εντάσσονται στον επικουρικό πίνακα της νέας ειδικότητας:

} Π.Ε. Ωκεανογράφων - α) Πτυχίο ή δίπλωμα Περιβάλλοντος ή Μηχανικού Περιβάλλοντος ή Βιολογίας ή Βιολογικών Εφαρμογών και Τεχνολογιών ή Βιοχημείας ή Βιοχημείας και Βιοτεχνολογίας ή Ιατρικής Βιοχημείας ή Γεωγραφίας ή Περιβαλλοντικής Χαρτογραφίας κ.α.

Επιπλέον, δύνανται να συμμετέχουν σε θέσεις Π.Ε. Διοικητικού – Οικονομικού, όπου γίνονται δεκτά όλα τα πτυχία Α.Ε.Ι.

Ιδιαίτερα δε στην Εκπαίδευση, οι Γεωγράφοι περιλαμβάνονται ως ειδικότητα της Β/βάθμιας Εκπαίδευσης και εντάσσονται στο Π.Ε. 04.05 Γεωλόγων – Γεωγράφων, για τη διδασκαλία του ομώνυμου μαθήματος “Γεωλογία – Γεωγραφία” της Α’ και Β’ τάξης του Γυμνασίου.

Οι Γεωγράφοι περιλαμβάνονται ως ειδικότητα της Β/βάθμιας Εκπαίδευσης και εντάσσονται στο Π.Ε. 04.05 Γεωλόγων – Γεωγράφων, για τη διδασκαλία του ομώνυμου μαθήματος “Γεωλογία – Γεωγραφία” της Α’ και Β’ τάξης του Γυμνασίου.

Το βασικό αντικείμενο ενός Γεωγράφου είναι η σφαιρική ανάλυση και αποτίμηση των σχέσεων και αλληλεπιδράσεων των διαφόρων φυσικών και ανθρωπογενών φαινόμενων, παραγόντων και δεδομένων σε σχέση με το χώρο, με γνώμονα την αειφόρο ανάπτυξη (πολιτισμός-κοινωνία-οικονομία-περιβάλλον). Ο Γεωγράφος είναι ο συνθέτης των αποτελεσμάτων διαφόρων ερευνών: γεωλογικών, υδρολογικών, περιβαλλοντικών, κοινωνιολογικών, ανθρωπολογικών, ιστορικών, εθνογραφικών, χωροταξικών, πολιτικών, τουριστικών, γεωπολιτικών, κ.α., με σύγχρονα και καινοτόμα εργαλεία (βλ. Γεωπληροφορική) και μεθόδους (βλ. ανάγνωση και ανάλυση του χώρου και του τοπίου), έχοντας ως βασικό στόχο την εφαρμοσμένη και ορθολογική διαχείριση του χώρου.

Τα παραπάνω έχουν μέγιστη εφαρμογή και ύψιστη χρησιμότητα στον τομέα της σύγχρονης εκπαίδευσης. Το μάθημα της Γεωγραφίας στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση ονομάζεται «Γεωλογία-Γεωγραφία». Σήμερα διδάσκεται μόλις 1 ώρα την εβδομάδα στη Α’ Γυμνασίου και 2 ώρες στην Β’ Γυμνασίου (Υ.Α 29/07/2021, ΦΕΚ 3791 τ.Β’/13-08-2021), ενώ στις επόμενες τάξεις δεν υπάρχει.

Επίσημοι Φορείς στην Ελλάδα

Η Γεωγραφία και οι πολύπλευρες κατευθύνσεις της (Κοινωνική, Πολιτική, Οικονομική, Φυσική κ.λπ.) αποκτούν ολοένα και σημαντικότερο ρόλο, στην οργάνωση και διαχείριση των σύγχρονων κοινωνιών. Συνέπεια αυτού, έχουν ιδρυθεί μια σειρά φορέων που στοχεύουν στη διάδοση της Γεωγραφίας ή και στοχευμένα, σε επιμέρους τμήματα της επιστήμης, όπως η Γεωπληροφορική. Ενδεικτικά, παρατίθενται:

54525902_559228231238625_523503964457533440_n-removebg-preview

Ελληνική Γεωγραφική Εταιρεία

cropped-gislogo

HellasGIs – Ελληνική Εταιρεία Συστημάτων Γεωγραφικών Πληροφοριών